Atheneum College Hageveld is een middelbare school op het gelijknamige landgoed in Heemstede. Meer dan 1400 leerlingen krijgen les in dit unieke rijksmonument met iconische koepel. Maar deze locatie brengt ook uitdagingen met zich mee. We gingen in gesprek met Erwin. Hij is docent Natuurkunde & Techniek en verantwoordelijk voor het gebouw en landgoed.
“In 2004 was ik zelf net klaar met school en op zoek naar een stageplek. Daarom kwam ik voor het eerst aan bij Hageveld. Na een stage als TOA werd ik docent techniek en dat doe ik nog steeds. Vanaf 2014 ben ik mij steeds meer bezig gaan houden met het gebouw en het landgoed. Nu geef ik nog maar 15 uur per week les en ben ik de meeste tijd kwijt aan onderhoud.”
Het gebouw
Het kleinseminarie Hageveld werd in 1817 opgericht in Santpoort om jongeren voor te bereiden op de priesteropleiding. Omdat de opleiding bleef groeien week het uit naar Voorhout tot in 1920 werd besloten een geheel nieuw gebouw neer te zetten op het huidige landgoed in Heemstede naar ontwerp van architect Jan Stuyt. In 1967 werd Hageveld een college met de status atheneum.
De voorzijde van het gebouw bestaat uit woonhuizen. De achterzijde met de koepel is het schoolgedeelte. In deze koepel bevindt zich op de begane grond de aula. Op de bovenverdieping, onder het cassetteplafond met religieuze plafondschildering zit nu de mediatheek.
Uitdaging
Het meer dan honderd jaar oude gebouw is eigendom van de school. Dit betekent dat al het onderhoud ook door de school zelf betaald moet worden. De status van Rijksmonument werd eerst als een last gezien totdat Erwin in zag dat je hier ook voordeel uit kan halen.
“Ik ben gelijk begonnen met het aanvragen van subsidies. Dit heeft destijds zeker 300 uur gekost en de hulp van een architect, maar zo kregen we wel de Subsidie Instandhouding Monument. Met behulp van deze SIM hebben we de afgelopen jaren de gevel helemaal kunnen herstellen. Door de grote van het gebouw en alle ronde vormen van de koepel was dit een uitdagende klus. Alleen al het steigerwerk moest door een speciaal bedrijf worden ontworpen en kostte 2500 euro per week.”
“Bovendien zijn wij als school voor veel onderhoud aangewezen op de zomervakantie. Verven kan nog wel maar het grovere werk kunnen wij niet doen wanneer docenten proberen de aandacht van de leerlingen vast te houden. We hebben elke zomer ongeveer 66 meter gevel per keer kunnen doen en zijn na 6 jaar het hele gebouw.
Verduurzaming
In 2023 heeft de Groene Grachten alle kansen om te verduurzamen in het gebouw in kaart gebracht om tot Frisse School klasse A te komen. Ook hebben we geholpen in het proces en de uitvoering van deze plannen in de praktijk. Het gebouw is nu beter geïsoleerd, er zijn nieuwe ketels geplaatst om het gasverbruik te verminderen en nieuwe luchtbehandelingsinstallaties geplaatst.
“Elke school in Nederland krijgt dezelfde financiële compensatie vanuit het rijk,” vertelt Erwin. “Dit gebouw en landgoed brengen veel extra kosten met zich mee door onderhoud, schilders, tuinmannen en bosbeheer. We willen wel verder verduurzamen maar bijna al het geld gaat nu naar onderhoud. Door de investeringen van de afgelopen jaren zijn we genoodzaakt nu te bezuinigen. Dit betekent dat alleen het hoognodige nu wordt gedaan zoals de kleine gymzaal en het schilderwerk buiten.”
“Wel gaan we opnieuw SIM aanvragen voor het schilderwerk om hopelijk geld vrij te maken voor de ramen. We hebben in 2024 een pilot gedaan met Fineo glas in lokaal 6. Deze zijn helaas verkeerd geplaatst waardoor de pilot is mislukt. We zijn erg te spreken over de isolatiewaarde, maar er is vocht in de ruit gekomen door slechte afdichting.”
Hageveld heeft 170 ramen met verschillende soorten glas en slechte rc-waarden. “Ik ben heel blij dat we een pilot hebben gedaan zodat we kunnen leren. Maar ik wil wel graag de nieuwe mogelijkheden onderzoeken. Alle ramen in één keer vervangen gaat financieel niet lukken. Maar met het ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed van de provincie Noord-Holland kunnen we opnieuw onderzoek doen naar oplossingen voor de ramen en deze hopelijk gefaseerd toepassen.”
Toekomst
Erwin: “Hageveld is een unieke plek met unieke kansen voor leerlingen en docenten. Sinds corona heeft onze gymleraar Gé een voedselbos aangelegd naast de school om leerlingen bewuster te maken van de natuur. De leerlingen krijgen les in een prachtig rijksmonument en ik durf wel te zeggen dat we de mooiste mediatheek van Nederland hebben. Maar dit vraagt zo ontzettend veel onderhoud en investeringen. Af en toe denk ik wel eens: zo’n goed geïsoleerde blokkendoos als school is ook zo gek nog niet.”
